Overslaan naar de hoofd content

Margreet Ridder

Effectieve communicatie bij agressie

Effectieve communicatie bij agressie

4 effectieve zinnen bij agressief gedrag die iedereen moet kunnen toepassen

Ze hadden allemaal al de e-learning ‘Omgaan met Agressie in de zorg‘ gevolgd. Dus de theorie die kenden ze al. Maar nu wilden ze ook oefenen met het toepassen van die theorie in de praktijk. Hiervoor kwamen Monique de Ruijter van Bloom, communicatie met Zorg en ikzelf naar de huisartsenpraktijk voor de vervolgtraining.

Effectieve communicatie bij agressie

Maar liefst 70% van wat je kunt, heb je geleerd door het te doen, door te oefenen. We zeggen ook wel: In de bibliotheek leer je niet zwemmen. Dat geldt zeker voor het reageren op agressief gedrag. De deelnemers van deze huisartsenpraktijk wilden specifiek oefenen met het begrenzen van instrumentele agressie. 

Wat is instrumentele agressie?

Als iemand je moedwillig onder druk zet. Bijvoorbeeld door te dreigen je na je werk te zullen opwachten of je gaat filmen en dreigt om dit op social media te plaatsen. Of als iemand je uitscheldt. Je herkent het al wanneer de agressor vaak het woord ‘jij’ gebruikt. ‘Jij gaat nu doen wat ik zeg’. Of: ’Jij werkt hier nog niet zo lang  he’. Of: ‘Jij snapt het niet, stomme trut’…

 

Instrumentele agressie is agressie waar je weinig begrip voor kunt opbrengen. Het is vooral heel vervelend om mee te maken. Jammer genoeg komt deze vorm van agressie in de zorg steeds vaker voor. Lees ook: Agressie in de zorg.

Maar hoe reageer je daar goed op?

Dit soort agressie vraagt om begrenzen. Krachtig begrenzen, en dat is nog niet zo gemakkelijk. Daarom oefenen we dit heel specifiek in de training met het uitspreken van 4 effectieve zinnen.

  1. Stop! U noemt mij stomme trut
  2. Daar ben ik niet van gediend
  3. Als u doorgaat met mij uit te schelden, dan help ik u niet
  4. Als u stopt met mij uit te schelden, dan kan ik u verder helpen

Ze lijken eenvoudig toe te passen, maar het vraagt echt om oefening. Dat merkten onze deelnemers van de praktijk ook. Er werd gehakkeld, er werd gelachen (gelukkig) er werd gezocht naar de juiste woorden, de juiste volgorde van zinnen. Maar iedereen slaagde er in om de zinnen in de goede volgorde in te zetten.

Waarom oefenen zo belangrijk is

Als iemand je verbaal ‘aanvalt’ door te schelden of te dreigen, dan schrik je. Die schrik zet je zoogdierenbrein keihard aan het werk. Je hebt dan de neiging om te vluchten of te verstarren. Ben je geneigd om te vechten, als reactie op schrik dan zul je sneller dingen zeggen zoals: ‘U moet even normaal doen’  Daarmee begrens je niet, daarmee escaleer je. Dus ook degenen die goed van zich af kunnen  bijten moeten even zoeken naar de juiste tekst om te kunnen begrenzen. Zonder het te hebben geoefend is het heel lastig om die 4 zinnen goed in te zetten. In de training creëren we in alle veiligheid een situatie die net echt is.

 

Stop! U scheldt mij uit

Dat vind ik niet prettig

Als u daarmee doorgaat verbreek ik het gesprek

Als u er mee stopt, kunnen we verder praten

 

De precieze tekst is niet eens zo belangrijk. Wel belangrijk is de volgorde. Eerst stop je iemand duidelijk. Je kunt daarbij ook je hand opsteken (halt) En daarna benoem je exact het agressieve gedrag: u scheldt, u noemt mij…. Je geeft duidelijk aan dat je dit niet accepteert: ik ben daar niet van gediend, of ik vind dat niet prettig. En je vertelt onder welke voorwaarden je wel bereid bent om iemand te helpen. Dat laatste is ook belangrijk: geef eerst de negatieve keuze: als u hiermee doorgaat verbreek ik de verbinding. En daarna de positieve keuze: als er mee stopt, kunnen we verder praten.

 

Eerst het zuur, dan het zoet. En vervolgens laat je de keuze aan de ander. Dat betekent dat jij even je mond houdt zodat de ander kan reageren. Gaat die weer schelden? Dan verbreek je inderdaad de verbinding. Of in de praktijk: dan loop je weg, of je gaat een collega erbij halen. Zorg dus wel dat je met een consequentie dreigt die je ook echt kunt uitvoeren.

Rollenspel spannend?

Natuurlijk is het spannend om te oefenen, en het is ook effectief. Wij zorgen er altijd voor dat de drempel om te oefenen laag is, dat het veilig is en dat er ook gelachen kan worden. Omgaan met agressie in de zorg is iets wat je echt moet oefenen. Zodat je in de praktijk steviger in je schoenen staat, mocht het je toch een keer overkomen.

 

Reactie van deelnemer

De E-learning was uitgebreid en nuttig. Het oefenen was essentieel! Wat hielp waren de ingebrachte casussen. Ik vond het knap dat er een veilige sfeer werd gecreëerd waardoor mensen durven oefenen. Juist ook degene die het nodig hebben.

Training Omgaan met Agressie in de Zorg

Wil je met jouw team ook een training om te oefenen met het begrenzen van agressief gedrag?

Agressie in de zorg

Agressie in de zorg

“Jij moet je bek houden”

In de tv-serie 24 Hours Emergency zag ik een patiënt die tekeer ging tegen de hulpverleners. Hij schold ze uit en dreigde hen te slaan. Agressie in de zorg. Heel naar om te zien. De zorgverleners waren ook duidelijk onder de indruk van de agressie van deze man.
Een paar minuten later bleek dat hij op een zeer pijnlijke plek gewond was en dat zijn agressieve gedrag alles te maken had met de ondraaglijke pijn die hij doorstond.

Agressie in de zorg

Wat doe je met agressie in de zorg?

Is pijn een vrijbrief om je agressief te gedragen? Is lijden, ziek-zijn een legitiem excuus om onbeleefd te zijn tegen zorgverleners?

 

Caroline Koetsenruijter schreef een helder boek over toenemende agressie in de samenleving. Met de treffende titel: ‘Jij moet je bek houden’. Vooral agressie in de zorg tegen zorgmedewerkers is enorm toegenomen.

In mijn trainingen over het Omgaan met Agressie in de Zorg vertel ik altijd over drie vormen van agressie. 

  1. Emotionele of frustratie agressie
  2. Instrumentele agressie
  3. Psycho-pathologische agressie

Alle drie deze vormen komen voor in de zorg en alle drie hebben ze een andere oorzaak. Logisch dat elke vorm vraagt om een specifieke reactie van de zorgverlener. Heel kort zal ik iets beschrijven over de agressie vorm en welke reactie dan helpt.

1. Emotionele of frustratie agressie

Dit is de vorm van agressie van de man uit de serie 24 Hours Emergency. Hij had pijn en vanuit die frustratie en de schok van wat hem was overkomen reageerde hij boos op de zorgverleners. Niet prettig om mee te maken als zorgverlener, maar je kunt je wellicht voorstellen dat iemand uit zorg, angst of frustratie reageert en dat emoties oplopen. Je herkent frustratie agressie ook aan die hoog oplopende emotie. De agressor maakt grote gebaren en verheft zijn stem. Door die emoties is iemand op dat moment niet in staat om rationeel na te denken. Het helpt dan ook niet om iemand tot kalmte te manen. Wat wel helpt is begrip tonen voor de situatie. Iemand kalmeert als je de boosheid erkent en als je luistert. Vaak bieden mensen nadat ze gekalmeerd zijn hun excuses aan, ze hebben het niet zo bedoeld. Ook dat is een teken dat je te maken hebt met emotionele/frustratie agressie.

2. Instrumentele agressie

Bij deze vorm van agressie is er sprake van bewust ingezet agressief of dreigend gedrag. Je herkent het aan de ogenschijnlijke rust waarmee iemand zijn bedreigingen of beledigingen uit. Iemand vertelt je heel precies dat je aan het eind van je werkdag zult worden opgewacht. Iemand pakt de telefoon om je te filmen. Instrumentele agressie wordt bewust ingezet om iets van je gedaan te krijgen. Bij deze vorm van agressie is het nodig dat je duidelijk je grens aangeeft. Benoem wat de agressor doet (u scheldt mij uit) en vertel dat je dit niet pikt (Daar ben ik niet van gediend). Vervolgens geef je de agressor een duidelijke keuze: Als u doorgaat met schelden help ik u op dit moment niet. Als u stopt met schelden help ik u verder. Aan u de keuze. Dit is voor zorgverleners vaak spannend. Wat gaat er gebeuren? En mag je hulp weigeren als iemand zich onbeschoft gedraagt? In levensbedreigende situaties moet je iemand natuurlijk helpen. Maar in minder urgente situaties kun je je hulp wel uitstellen zodat de agressor ervaart dat die bewust ingezette dreiging niet het gewenste effect heeft. En het is belangrijk dat je instrumentele agressie altijd meldt bij je werkgever en in vergaande gevallen ook bij de politie. Zorgverleners geven vaak toe aan instrumentele agressie waardoor de opvatting ontstaat dat je met dreigen je zin kunt krijgen.

3. Psycho-pathologische agressie

Hier is er sprake van agressie ten gevolge van een ziekte of aandoening van de agressor. Iemand begrijpt de situatie niet. Iemand is verslaafd of onder invloed en reageert daardoor agressief. Hier past het om duidelijkheid te verschaffen. Blijf in contact met de agressor en probeer de situatie te verduidelijken. Of in geval van verslaving: wijs op de gemaakte afspraken en hou daar aan vast.

Voorkomen van agressie in de zorg is natuurlijk beter dan genezen

Niemand gaat met opzet op zoek naar agressie. Maar onbedoeld kun je er wel in terecht komen en kun je zelfs olie op het vuur gooien. Om te voorkomen dat de situatie escaleert kun je aan het begin van het gesprek al veel doen. Investeer in contact maken met de zorgverlener. Hieronder 3 tips die je daarbij helpen.

  1. Eerst de ander, dan jij! Luister naar de ander. Wat is diens probleem of vraag. Wat maakt dat diegene op dit moment jouw hulp zoekt of nodig heeft.
  2. Praat in het belang van de patiënt en niet in het belang van de organisatie of het protocol. En als je een protocol moet uitleggen dan helpt het dat je weet waarom dit protocol gemaakt is en wat het voordeel daarvan is voor de ander.
  3. Lees de lichaamstaal van de ander. Is iemand onrustig? Hoe kijkt diegene je aan? Welke emotie neem je waar? Ga in op de emotie als die er is. Pas als die is gekalmeerd kun je op inhoud een gesprek voeren.

Niemand gaat met opzet op zoek naar agressie. Maar onbedoeld kun je er wel in terecht komen en kun je zelfs olie op het vuur gooien. Om te voorkomen dat de situatie escaleert kun je aan het begin van het gesprek al veel doen. Investeer in contact maken met de zorgverlener. Hieronder 3 tips die je daarbij helpen.

Training Omgaan met Agressie in de Zorg

Goede communicatie is enorm belangrijk bij het voorkomen van agressie. Hierin ben je niet zo snel uitgeleerd. Wil je meer weten over het omgaan met agressie in de zorg?

Achteraf weet je wat je toen had willen zeggen

Achteraf weet je wat je toen had willen zeggen

Dit herkent elke zorgverlener

Een patiënt komt met het stoom uit de oren naar de balie en eist dat ‘ie NU geholpen wil worden. De familie van een cliënt belt boos op en verwijt je alles wat er mis gaat in hun ogen. Of de arts komt op hoge poten de afdeling op en verwacht directe actie van de verpleegkundigen.

Achteraf weet je wat je toen had willen zeggen

Vervelende situaties die kennelijk ook bij het werk horen

Het is zo vervelend om overvallen te worden door dit gedrag. Het gebeurt altijd onverwacht, je bent er nooit op voorbereid. En dat maakt dat je ook nooit van te voren kunt bedenken hoe je op het moment dat het je gebeurt moet reageren. Verschillende trainingen ten spijt, hoeveel blogs met tips over omgaan met agressie je ook leest. Eisend gedrag, agressie, vervelende passief assertieve opmerkingen zijn altijd een klap in je gezicht.
En als je er over praat met collega’s krijg je vaak goed bedoelde raad. “Weet je wat je de volgende keer moet doen…?”
Of je partner spreekt je bemoedigend toe: ‘laat niet zo over je heen lopen’.
Of, nog erger: je collega vertelt je opgewekt dat zij daar nooit last van heeft. Dat het haar niet zal gebeuren dat iemand haar schoffeert. Tja. Achteraf is alles makkelijker.

Vechten, bevriezen, vluchten: het is een reactie van je oerbrein

We kennen allemaal het plaatje van een holbewoner die op 3 manieren reageert als ‘ie wordt aangevallen door een sabeltandtijger: hij vecht, hij vlucht of hij bevriest. Deze reactie is een typisch stressreactie op een situatie met een bedreiging. En je kunt het gedrag ook vergelijken met jouw eigen reactie. Als je vecht dien je de aanvaller direct van repliek. Als je vlucht zeg je dat je er ook niks aan kan doen, dat de regels nu eenmaal zijn zoals ze zijn in de organisatie en dat jij die ook niet hebt bedacht. En als je bevriest sta je met de mond vol tanden. Dit is een veelvoorkomende en dus hele normale reactie. Je brein doet dat voor jou. Het is een beschermingsmechanisme. Op een later moment, als de kust weer veilig is, ben je weer in staat om helder na te denken en een weloverwogen reactie te geven. Maar dan is het dus al gebeurd.

Wat kun je dan wel doen?

Juist omdat je er naderhand helder over na kunt denken kun je besluiten om op de situatie terug te komen. Om als alle emoties zijn gezakt het gesprek aan te gaan met degene die zo uit zijn of haar slof is geschoten. Dat is één mogelijkheid. Je kunt ook besluiten om het te laten zitten, begrip te hebben voor de situatie van de ander. Bijvoorbeeld wanneer een dierbare van een patiënt de angst en frustratie op jou afreageert. Niet leuk, wel begrijpelijk en jij overleeft het wel. Het is dan wel belangrijk dat je het ook echt loslaat en er niet nog nachten over wakker ligt. En je kunt er eens met je collega zorgverleners over praten. Hoe ervaren zij het eisende gedrag van patiënten? Wat is hun strategie? Kun je op elkaars steun rekenen wanneer het een van jullie een volgende keer overkomt?

Heeft een training omgaan met agressie of eisend gedrag dan geen zin?

Zeker hebben deze trainingen zin. Al is het maar dat het heel waardevol is om te oefenen met een goede rollenspelacteur. In de training leer je de reacties van het brein op stressvolle situaties. Je ontdekt jouw persoonlijke reactie. We zijn allemaal verschillend. En je oefent in een veilige setting om wel in het moment te reageren. Hoe meer je oefent hoe beter je brein is voorbereid op de volgende keer, hoe minder je het risico loopt om achteraf te bedenken wat je toen eigenlijk had willen doen.

 

Regelmatig verzorg ik trainingen in het omgaan met agressie voor zorgverleners. Vaak voor hele teams tegelijk. Het voordeel van een teamtraining over het omgaan met weerstand en agressie is dat je met je collega’s samen de training volgt en dus ook samen het gedrag om hiermee om te gaan oefent. Dat vergroot de kans dat je het in je eigen praktijk met succes gaat uitvoeren.

Training Omgaan met Agressie in de Zorg

Goede communicatie is enorm belangrijk bij het voorkomen van agressie. Hierin ben je niet zo snel uitgeleerd. Wil je meer weten over het omgaan met agressie in de zorg?

Boosheid! Je moet er maar mee omgaan

Boosheid! Je moet er maar mee omgaan

Boze mensen, wat is dat toch lastig..

‘Ik word er ongemakkelijk van, ik schiet in de verdediging of ik word ook boos. En voor ik het weet sta ik in een verhitte discussie met een boze patiënt’.

Ze zegt het met een glimlachje, maar ik zie aan haar dat ze er wel mee zit. Een paar minuten later bleek dat hij op een zeer pijnlijke plek gewond was en dat zijn agressieve gedrag alles te maken had met de ondraaglijke pijn die hij doorstond.

Omgaan met boosheid

Aan het woord is een deelnemer in mijn training ‘omgaan met oplopende emoties’. Wat ik merk is dat boosheid vrijwel altijd de emotie is die mijn deelnemers het lastigst vinden. Zo ook deze verpleegkundige.

Het nut van een emotie

Emoties hebben een belangrijke functie. Ze helpen je om een gebeurtenis te verwerken. Denk bijvoorbeeld aan verdriet. Die helpt je bij het verwerken van verlies. Ik vermoed dat je vast niet zoveel moeite hebt met verdrietige patienten. Daar ben je als verpleegkundige met een groot empathisch vermogen goed op voorbereid. Dus als je een patiënt ziet die erg verdrietig is neem je de tijd om te luisteren en je haalt een glaasje water.

Maar er zijn ook emoties die we lastig vinden. We voelen ze zelf vaak liever niet en zien ze ook liever niet bij een ander. Boosheid bijvoorbeeld.

Boosheid voelt namelijk al snel als een aanval van kritiek, alsof je te kort schiet. En dat terwijl je de hele dag je benen uit je lijf loopt om je werk goed te doen. ‘Ik doe al zo mijn best en nu krijg ik ook nog die hele lading boosheid over me heen.’ En vaak is het niet eens jouw schuld, maar gaat er ergens anders iets mis. Logisch dat je een boze patiënt liever ziet gaan dan komen.

 

Emoties van anderen kosten je ook nog ook tijd. Kostbare tijd! Ze halen je uit je werk. En ze veroorzaken een gevoel van ongemak omdat je niet altijd een oplossing paraat hebt.

Ze kreeg de volle laag

Ik kan me nog goed herinneren dat ik zelf een keer uitviel tegen een verpleegkundige. Mijn dochter van toen 4 maanden oud, lag al tien dagen flink ziek in het ziekenhuis. Ik had een afspraak met haar arts, maar die kwam niet. De zuster die me na 2,5 uur wachten kwam vertellen dat de dokter die dag helemaal niet meer langs zou komen, kreeg de volle laag. Niet zo netjes van mij, want ik was boos op de dokter niet op haar.

 

Natuurlijk heb ik later mijn excuses aangeboden, en zij zei dat ze me wel begreep. Maar het was een naar moment… voor ons allebei.

In de zorg is boosheid vrijwel altijd een secundaire emotie. Er gaat aan andere emotie aan vooraf, zoals bezorgdheid of verdriet. En frustratie speelt ook een grote rol.

 

Mensen zijn al extra gespannen omdat ze in het ziekenhuis zijn. Ze hebben zorgen, het ziekenhuis roept herinneringen op aan het ziekbed van dierbaren. En soms, ja soms is iemand gewoon ongeduldig. Als we het tijdens de training hebben over andere emoties die in boosheid overgaan, blijkt dat iedereen best begrip heeft voor de boosheid van patiënten. Logisch, je kunt het je goed voorstellen dat iemand zich zorgen maakt, of dat het heel vervelend is om langer te moeten wachten. Maar dit betekent niet dat het dan ineens makkelijk wordt om een boze uitval te incasseren!

Effectief reageren, kan dat wel?

Vaak zie je het niet aankomen. Staat er ineens een boze patiënt voor je. En dan moet je meteen reageren. Terwijl je al hartstikke druk bent. Eigenlijk heb je daar helemaal geen tijd voor. Dus wil je het zo snel mogelijk opgelost hebben. En ik vermoed dat ook jij de ervaring hebt dat dit altijd veel tijd kost. Teveel tijd.

 

Het fijne is: het kan wel degelijk snel. Zonder dat jij ook boos of geïrriteerd wordt. Op een manier waarop ook de patiënt zich gezien en gehoord voelt.

Sterker nog: dat is de ‘truc’. Want op het moment dat een emotie zich gehoord voelt, heeft het zijn werk gedaan en zal deze in kracht wat afnemen. En als de emotie uit de weg is, is er weer ruimte voor een inhoudelijk gesprek.

Leer omgaan met boze patienten

Hebben jij en je collega’s ook regelmatig te maken met heftige emoties van patienten? Zou je hier ook meer handvatten voor willen? Neem gerust contact met me op. Dan kijken we samen wat de mogelijkheden zijn.

Omgaan met lastige gesprekken

Training omgaan met lastige gesprekken

Bij de bakker

We stonden, bij de bakker, naast elkaar te wachten tot we aan de beurt waren. Ze keek me aan en zei: “ jij gaf toch de training omgaan met lastige gesprekken?” Ik herkende haar. Ze werkte als doktersassistente bij een polikliniek. De specialist waarvoor ze werkte was een zeer deskundige en gedreven man die soms behoorlijk uit zijn slof kon schieten. Hij kon flink tekeer gaan. De assistente vertelde tijdens de training dat ze vaak met de zenuwen in haar lijf zijn spreekkamer inliep en nauwelijks iets durfde te vragen uit angst voor zijn reactie. ‘Hij geeft me het gevoel dat ik een dom wicht ben’ zei ze. Ze bracht zijn gedrag in als casus. ‘Ik wil leren hoe ik voor mezelf op kan komen’.

Bij de bakker

Een dom wicht

Bij het rollenspel speelde ik de specialist. Het spel begon. Ze kwam aarzelend binnen en stelde met wat omwegen haar vraag. Ik reageerde volgens afspraak met irritatie, deed bot tegen haar en toen begon ze te huilen. ‘Dit is precies wat er gebeurd, ik schrik ervan dat je het zo echt speelt’ zei ze. ‘En ik schrik dus altijd zo erg van zijn reactie dat ik niet meer weet wat ik moet zeggen en er maar een beetje bij sta als, als …’. ‘Als een dom wicht’, vulde ik aan.

Ik gaf haar feedback over haar eigen gedrag waardoor ik, toen ik de specialist speelde, de ruimte voelde om zo bot tegen haar te doen. Het had te maken met de voorzichtigheid waarmee ze binnen kwam, haar houding schreeuwde om toestemming om te mogen praten. Het kwam zwakjes over. Ik merkte ook dat ik me in de rol als specialist superieur voelde en dat ik haar zwakke houding interpreteerde als ‘niet deskundig’

Toen ik haar dit teruggaf herkende ze wat ik zei. Ze vertelde dat de specialist een perfectionist is die altijd heel precies informatie wil als je met een vraag bij hem binnen komt.

Ik vroeg haar of het klopt dat ze niet deskundig is. ‘oh nee zei ze, ik werk al 15 jaar op deze polikliniek, ik weet heel veel’ Ik legde haar uit dat ze de specialist niet kan veranderen maar dat ze wel zijn gedrag kan beïnvloeden door zelf ander gedrag te laten zien. Hij reageert immers op haar gedrag, zoals ik ook had gedaan bij het rollenspel. Ik doe dat niet expres. Rollenspel is bij uitstek een krachtig spiegelende werkvorm. Als acteur kun je niet anders dan reageren op het gedrag van de ander.

Ik gaf haar tips over non-verbale communicatie. Om met een meer zelfverzekerde houding binnen te stappen en om haar vraag goed voor te bereiden. Als ze deze specialist al zo lang kent dan weet ze wat hij nodig heeft om antwoord te geven op haar vraag.

‘Klopt’ zei ze, ‘Hij wil specifieke informatie en die kan ik hem wel geven.’

Daarna heb ik haar de tools geleerd om haar grens aan te geven mbt zijn bullebakkengedrag. Dat is vrij eenvoudig: je vertelt vriendelijk, in duidelijke en eerlijke taal dat het gedrag van de ander je niet zint en dat je verwacht met respect behandeld te worden. Het enige dat ze moest overwinnen was haar angst om het te doen. Ik weet dat dit makkelijker klinkt dan het is gedaan, toch is dit de enige manier om het te leren. DOEN!

Na de training ging ze naar huis en ik zag haar niet meer, tot die middag bij de bakker.

Ze zei; ‘Ik heb het gedaan. Ik heb hem aangesproken op zijn gedrag en hij heeft zijn excuses aangeboden. Ik wist niet wat ik hoorde. Het enige wat ik heb gedaan is dat ik, wat we op de training geoefend hadden, heb toegepast en hij bood zijn excuses aan. Nu heb ik al twee weken zonder uitbarsting van zijn kant voor hem kunnen werken. Ik kom beter voorbereid zijn spreekkamer in en ik merk dat we als gelijkwaardige communiceren. Ik ben blij dat ik je zie, nu kan ik je bedanken voor je hulp’.

Ik keek haar aan en was geraakt door haar woorden. Wow, dank je wel…wat fijn om dit te horen.

Ze vertelde dat het eigenlijk vrij gemakkelijk ging en dat het haar vertrouwen had gegeven dat ze zich kon verweren als dat nodig was. Het was mooi om te zien hoe stralend ze erbij stond. Ze was trots op zichzelf en op de professional die ze was.

En het mooie was dat de specialist zijn wantrouwen liet varen. Het was voor hem niet meer nodig om zijn gevoel van machteloosheid te uiten in bullebak gedrag. Zo bewees deze assistente niet alleen zichzelf maar ook de specialist een dienst.

Welke tools heb ik haar gegeven?

Zorg dat je de informatie die hij nodig heeft om je een antwoord te kunnen geven, bij de hand hebt. Zorg dat je met je houding zelfvertrouwen uitstraalt, ga rechtop staan. Zeg meteen waarvoor je binnen loopt. Wees vriendelijk, duidelijk en eerlijk. Geef je grens aan door te zeggen welk gedrag je niet zint. Bijvoorbeeld: ‘Dokter ik vind het niet prettig als u zo tegen me tekeer gaat. Ik wil graag dat u met respect met mij praat’.

En zo eenvoudig kan het zijn. Het enige dat je moet zien te overwinnen is je angst. De angst zorgt ervoor dat vervelend gedrag langdurig getolereerd wordt. Angst overwin je soms door gewoon in het diepe te springen. Mijn tip om vriendelijk, duidelijk en eerlijk te zijn hielp haar om de boodschap helder over te brengen en zo prettig haar grens aan te geven.

Beter leren communiceren en omgaan met een agressieve bejegenis

Regelmatig geef ik trainingen en scholing in communicatie waarin overleg met de dokter ook aan bod komt. Wist je dat alle communicatietrainingen ook online georganiseerd kunnen worden?